रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनपछि अब अरू कुनै पनि युद्ध नहुने बताएका छन्। तर, यसका लागि उनले रुसलाई ‘सम्मानपूर्ण व्यवहार’ गरिनुपर्ने सर्त राखेका छन्। मस्कोले युरोपेली देशहरूमाथि आक्रमण गर्ने योजना बनाइरहेको दाबीलाई उनले “बकवास” भन्दै खारेज गरिदिए।
करिब साढे चार घण्टा चलेको एउटा टेलिभिजन कार्यक्रममा बीबीसीका स्टिभ रोजनबर्गले पुटिनलाई अब थप “विशेष सैन्य अपरेसन” (युक्रेन आक्रमणका लागि पुटिनले प्रयोग गर्ने शब्द) हुन्छ कि हुँदैन भनेर सोधेका थिए।
“यदि तपाईंहरूले हामीलाई सम्मान गर्नुभयो र हाम्रा हितहरूको कदर गर्नुभयो भने कुनै पनि सैन्य कारबाही हुने छैन,” पुटिनले दाबी गरे। यसअघि पनि पुटिनले रुस युरोपसँग युद्ध गर्ने योजनामा नरहेको तर युरोपेलीहरूले चाहेमा आफूहरू “अहिले नै” तयार रहेको बताएका थिए।
नेटो विस्तार र धोकाको आरोप बीबीसी रुसका सम्पादकको प्रश्नको जवाफ दिँदै पुटिनले थप आक्रमण नहुनका लागि अर्को सर्त पनि राखे— “यदि तपाईंहरूले नेटोको पूर्वतर्फको विस्तारलाई लिएर हामीलाई विगतमा जस्तै धोका दिनुभएन भने।”
उनले लामो समयदेखि नेटोमाथि सन् १९९० मा तत्कालीन सोभियत नेता मिखाल गोर्बाचोभसँग गरिएको वाचा तोडेको आरोप लगाउँदै आएका छन्। यद्यपि, गोर्बाचोभले पछि त्यस्तो कुनै वाचा नगरिएको बताएका थिए।
कार्यक्रमको माहोल र विरोधाभास “डाइरेक्ट लाइन” नामक यो म्याराथन कार्यक्रममा पुटिन रुसको एउटा विशाल नक्साको अगाडि बसेका थिए, जसमा २०१४ मा कब्जा गरिएको क्रिमियासहित युक्रेनका ओगटिएका क्षेत्रहरू पनि समावेश थिए। रुसी सरकारी टेलिभिजनका अनुसार यस कार्यक्रमका लागि ३० लाखभन्दा बढी प्रश्नहरू प्राप्त भएका थिए।
विडम्बनाको कुरा, यो कार्यक्रम सकिएको केही घण्टाभित्रै रुसी मिसाइल आक्रमणमा परी युक्रेनको ओडेसा क्षेत्रमा सात जनाको मृत्यु भयो र १५ जना घाइते भए।
जनताको आक्रोश र आर्थिक संकट कार्यक्रम धेरै हदसम्म योजनाबद्ध भए पनि स्क्रिनमा केही आलोचनात्मक टिप्पणीहरू पनि देखिएका थिए। कतिपयले यसलाई “तमासा” भनेका थिए भने कसैले इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध भएको र खानेपानीको गुणस्तर खराब भएकोमा गुनासो गरेका थिए।
पुटिनले रुसको धर्मराउँदो अर्थतन्त्रको बारेमा पनि बोलेका थिए। आगामी जनवरी १ देखि मूल्य अभिवृद्धि कर २० बाट बढेर २२ प्रतिशत पुग्दैछ। एकजना नागरिकले त “सबै कुरामा भइरहेको मूल्यवृद्धिको पागलपन रोक्नुहोस्!” भन्दै सन्देश पठाएका थिए।
शान्तिको सर्त पुटिनले युक्रेन युद्ध “शान्तिपूर्ण” ढंगले अन्त्य गर्न आफू इच्छुक रहेको त बताए, तर कुनै सम्झौताको संकेत भने दिएनन्। उनले जुन २०२४ मा राखेका आफ्नै अडानहरू दोहोर्याए— जसमा युक्रेनी सेनाले रुसले आंशिक रूपमा ओगटेका चार क्षेत्रहरू छाड्नुपर्ने र किभले नेटोको सदस्यता लिने प्रयास त्याग्नुपर्ने मागहरू समावेश छन्।
