मधुमेह भएका विरामीका लागि जामुन अत्यन्त फाइदाजनक हुन्छ । यसले मधुमेहलाई पूर्ण रुपमा नियन्त्रणमा लिने आयुर्वेदको दाबी छ । जामुनुको बाहिरी बोक्रा निकाल्नुहोस् र भित्रको वियालाई पिनेर धुलो बनाउनुहोस् । त्यसपछियो पाउडर जस्तो बन्ने छ । हल्का तातो पानीमा मिसाएर यसलाई पिउनुस् यसले फाइदा दिन्छ । त्यस्तै अपचमा पनि यो अचुक उपचार हुन्छ ।

जामुनको रुखको बोक्रालाई केही घण्टा पानीमा भिजएर राख्ने र त्यसको सरमा मह मिसाएर विहान बेलुका पिएको खण्डमा पायल्स रोग समेत निको हुन्छ । मधुमेह भएका मानिसले जामुनलाई औषधीको रुपमा प्रयोग गर्दा फाइदा हुन्छ । यसलाई आफ्नो खानमा नियमित रुपमा खादा निकै फाइदा हुन्छ । जामुनको फमा पाइने केही रसायले रगतमा सुगर लेवलको नियन्त्रण गर्न धेरै काम गर्छ ।

मौसमी फल भएको कारण यो सधै पाउन सकिँदैन । तर यसोका वियाको प्रयोग तपाईले सधै गर्न सक्नु हुनेछ । जसको प्रयोगले तपाईको मधुमेह पूर्ण रुपमा नियन्त्रणमा आउन सक्ने छ । आयुर्वेदमा जामुनको वियालाई कयौं औषधीको रुपमा प्रयोग गर्रिको पाइन्छ । जसमध्ये एक मधुमेहको उपचार पनि हो । जामुनुको बोक्रा लगायत हटाएपछि बचेको हिस्सालाई सुकाएर यसको पाउडर बनाउनुस् । यस पाउडरलाई विहान बेलुका पानीको साथ खादा सुगर लेवल नियन्त्रणमा आउँछ ।एजेन्सी

एजेन्सी । तपाईंलाइ कहिलेकाही यस्तो अनुभव भएको छरु तपाईं निदाइरहेको भएको छ तर वरिपरी के भैरहेको छ सबै निद्रामै सुन्न सक्नुहुन्छ ? के तपाईंलाइ यस्तो महसुस भएको छ की तपाईं निद्रामा हुनुहुन्छ र तपाईंलाइ सासै फेर्न गाह्रो हुनेगरी कसैले दबाइरहेको छ ?

के तपाईंलाई निद्रामा यस्तो लागेको छ की तपाईंले सबै कुरा देख्न सुन्न सक्नुहुन्छ तर तपाईं आफ्नो हात खुट्टा चलाउन सक्नुहुन्न किनकी तपाईंलाई कसैले दबाइरहेको छ ?

आजसम्म तपाईं कहिल्लै पनि त्यो ठाउँमा जानुभएको पनि छैन र त्यो काम गर्नु भएको पनि छैन तर तपाईंलाई त्यो ठाउँ पहिल्यै देखे जस्तो लाग्छ त्यो काम पनि पहिल्यै गरे जस्तो लाग्छ वास्तबमा त्यो तपाईंले पहिलो पटक गर्दै हुनुहुन्छ ?

के हो ऐठन ? नेपालीमा ऐठन भनेको के हो त ? त्यसको बारेमा यहाँ केही बैज्ञानिक कारणहरु यस्ता छन । ऐठन भनेको अस्थाई रुपमा निदाउदा आफ्नो शरीर चलाउन र बोल्न नसक्नु हो ।

यति बेला तपाईले वरपराका कुरा देख्नु हुन्छ महसुस गर्नु हुन्छ तर तपाईं चल्न र बोल्न सक्नु हुदैन । डर त त्यही बेला लाग्छ जब तपाईको दिमागले तपाईले सानोमा सुनेको भुत प्रेत आफ्नो आगाडी या आफू माथी कल्पना गर्छ ।

जसलाई हामी बैज्ञानिक भाषामा Hllaucination भन्ने गर्छौ । यो जति सुकै भयानक भएता पनि यसले कुनै हानी भने गर्दैन ।

ऐठन प्रय २ देखि ७ मिनेटको समय सम्म हुने गर्छ तरकसैकसैलाई यो रातभरी पनि हुन सक्छ । कसैलाई जिवनकालमा एक या दुई चोटीमात्र हुन्छ र कसैलाई केही समयको अन्तरालमा भैरहन्छ ।

प्राय निधाउन लाग्दा र निन्द्रा खुल्ने समयमा ऐठन भएको पाईन्छ । तपाईं यदि धेरै रात सुत्नु भएन दिनमा मत्रै सुत्नु भयो अनि अचानक निकै समय १र२ हप्ता पछि रातमा सुत्नु भयो भने पनि यसको सम्भावना बढेर आउँछ ।

यसको कारणः रातमा तपाईको शरीरले तपाईलाई निन्द्रामा हिड्न बाट रोक्नको लागि एउटा अजझष्अब िबनाउछ र तपाईंको दिमाग तपाईको शरीरको सहकार्यमा निदाउछ । तर यदि तपाईं केही मानसिक तनाब या दिमागमा निकै कुरा खेलाउदै निदाउनु हुन्छ भने तपाईको दिमागको एउटा सानो भाग बिउझन्छ र शरीर चलाउन खोज्छ तर शरीरले बनाएको त्यो अजझष्अब िले हामीलाई उठ्न दिदैन । त्यसैकारण एठन हुने गर्छ ।

ऐठन मान्छे मान्छेमा फरक हुन सक्छ । कसैले आवाज कल्पना गर्न सक्छन भने कसैले आफ्नो अगाडि या आफ्नो छातीमा कसैलाई महसुस गर्न सक्छन ।

ऐठन हुदा हामी भुत प्रत अगाडि पाउछौ र मन मनै भगवानको प्राथना गर्न थाल्छौ किनकि हामीलाई सानैबट सिकाईएको छ कि हामीलाई नोक्सान भुत प्रेतले गर्छ र हामीलाई भावानले बचाउछ । हाम्रो दिमागले पनि त्यही कल्पना गर्छ ।

ऐठनले तपाईलाई पनि भएको छ भने डराउनु पर्दैन यो कुनै भुत प्रेतको प्रभाब होईन न त मानसिक रोगनै हो । यो १०० मा ९८ जनालाई हुने नै गरेको पाईन्छ । तर यदि तपाईलाई हरेक रात झै एठन हुन्छ भने तपाईले एकपल्ट डाक्टर संग सम्पर्क गर्दा राम्रो हुन्छ । डाक्टरले तपाईलाई कसरी निदाउन सकिन्छ भनेर पुर्ण सहयोग गर्न सक्नु हुन्छ ।

शरीरमा रगतमा अक्सिजन को मात्रा कम हुँदा मस्तिष्कमा अवरोध उत्पन्न् हुनाले मन्सपेसी को नियन्त्रण गुम्दा अबचेतन अवस्थाको शृजना भइ त्यस्तो अनुभुती हुन्छ । अर्धचेत अबस्थामा मानिसको उर्जा अनियमित र क्रम भङ्ग को रूपमा बिचरण गर्ने हुंदा अनौठो अनौठो अनुभुती हुन्छ ।

शरिर सुतेपनि मन अर्धचेत अवस्थामा डुलिरहन्छ जव मान्छे मनोवल कमजोर भई आत्तिन्छ सो अवस्थामा शरिरमा पुग्नुपर्ने अक्सिजन पुग्दैन् तसर्थ कमजोर हुन्छ अर्धचेत र कमजोरीमा त्यस्ता खराव तत्व प्रवेश गरेर आक्रमण हुन्छ र ऐठन हुन्छ । किनकी मान्छेको शरिरमा सबै तत्व मिलेर रहेको छ । डर, त्रास कमजोरी मान्छेमा जन्मजातै छ ।

यसलाई रोक्नको लागिः १. मानसिक तनाब लिएर बिस्तारमा नजानु होला । यदि केहि मानसिक तनाब छ भने नुहाएर सुत्नु राम्रो हुन्छ । २. सुत्नु अघि मोबि, दूध या प्रयाप्त पानी पिएर निदाउनुले एठन रोक्न सक्छ । ३. सबै भन्दा राम्रो केही पढ्दै निदाउनु हुन्छ प्राय मान्छेहरु पढ्दा निदाउछन र दिमाग पनि अन्तै केन्द्रीत हुन्छ ।

राती तपाईलाई भयो र तपाईं बिउझनु भयो उठेर लामो सास लिनुस, बत्ती बाल्नुस, पानी पिउनुस, झ्याल खोलेर चिसो हावा लिनुस आफुलाई सम्झाउनुस यो केवल दिमागको खेल हो र यो रातमा एक पल्ट मत्रै हुन्छ भनेर । अनि आफू तयार भए झै लागे पछि आराम साथ निदाउनुहोस ।

नेपालीको महानपर्व बडादशैँमा आवश्यकताभन्दा निकै धेरै मासु उपभोग हुने गर्दछ। पर्वका नाममा धेरै मासु खाँदा मानिसको स्वास्थ्यमा सामान्यदेखि जटिल खालका रोगको जोखिम हुनसक्ने विज्ञहरुले बताएका छन्। मासुसँगै मदिरा र सुर्तीजन्य पदार्थ सेवनले मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्नसक्छ।

भरतपुरस्थित बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालका आमाशय तथा पेटको क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा.गङ्गा सापकोटा पोलेको मासुले आमाशयमा क्यान्सरको जोखिम बढी हुने बताउँछिन। अन्य खानाको तुलनामा यस्ता खानेकुराबाट दुई गुणा बढी क्यान्सरको जोखिम हुने उनको भनाइ छ।

मुख्यरुपमा पोलेका, तारेका, रसायनको प्रयोग गरी प्रशोधन गरिएका मासुले मानिसको शरीरमा कार्सिनोजेनिक भन्ने तत्व उत्पादन गरी दीर्घकालीनरुपमा मानिसमा क्यान्सर हुने सम्भाबना हुन्छ।

रातो मासुमा बोसो धेरै हुने र त्यसलाई पोल्दा, तेलमा तार्दा र केमिकल मिसाएर बनाउदा कार्सिनोजेनिक तत्व उत्पादन हुने र यसले आमाशय र ठूलो आन्द्रामा क्यान्सर बनाउनसक्ने हुँदा यस्ता मासु नखान उनले सुझाव दिए।

धुवाँमा सेकाएको सुकुटी, तेलमा तारेको तास, सेकुवा र मासु प्रशोधन गरेर रसायन मिसाइ बनाइएका परिकारले क्यान्सर निम्त्याउन सक्छ। त्यसो त बढी मासु प्रयोग हुने बेला मानिसले सुर्ती, चुरोट, रक्सी, मासु एकैसाथ खाने गर्दछन्।

अलग-अलग खानुभन्दा यसरी खाँदा १५ गुणाभन्दा बढी क्यान्सर हुने सम्भावना रहने गर्दछ। धुवाँ, मासु र रक्सी एकै ठाउँमा भएपछि यो निकै खतरनाक हुने विज्ञहरु बताउँछन्।

सोही अस्पतालका क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा.विनय ठाकुर मासु, मदिरा, सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोग क्यान्सर रोगका लागि कारक हुने बताउँछन्। चाडपर्वका समयमा यस्तापदार्थ सेवन गर्दा हरियो सागपात, फलफूल, पानी प्रशस्त खान उनको सुझाव छ। विज्ञहरुले चाडपर्वका बेला सेतो मासु प्रयोग गर्न सुझाव दिएका छन्।चराजन्य मासु, जस्तै हाँस, कुखुरा, बट्टाई, अस्ट्रीजका साथै माछा खान उनीहरुले सुझाएका छन्।

अस्पतालका क्यान्सर रोकथाम, नियन्त्रण तथा अनुसन्धान विभागका प्रमुख भोला शिवाकोटी खानपिनकै कारण ७० प्रतिशतसम्म क्यान्सर हुने बताउँछन्। राम्रो खानपिन भएका ठाउँमा खानाका कारण १० प्रतिशत क्यान्सर हुन्छ भने अनियन्त्रित खानपिन भएको ठाउँमा यो प्रतिशत ७० पुग्ने उनको भनाइ छ। पोलेका, तारेका मासु, सुर्तीजन्य पदार्थ, मदिरा, गालेको अचार, बासी खानेकुरा क्यान्सर रोगको कारक हुने भन्दै उनी यस्ता खानेकुरा नखान सुझाव दिन्छन्।

पशुजन्य स्रोतबाट प्राप्त बोसोले मानिसलाई मोटोपन बढाएर स्तन र पेटको क्यान्सर बनाउन सक्ने प्रमुख शिवाकोटी बताउँछन्। खानामा बढी नुन नहाल्न, रसायनिक मल र विषादीको प्रयोग गरेर उत्पादन गरिएका तरकारी, अन्नपात र फलफूल नखान पनि उनको सुझाव छ।

पछिल्लो समय युवा पिँढीमा कोलोस्ट्रोल, क्यान्सर अर्थात् ठूलो आन्द्राको क्यान्सर बढी हुने सम्भावना देखिएको छ। यसको प्रमुख कारण रक्सी, मासु र चुरोट नै हुन्। नेपालमा सबैभन्दा बढी पाठेघरको मुख, स्तन र फोक्सोको क्यान्सर हुने गरेको छ । त्यसपछिको बढी क्यान्सर हुनेमा ठूलो आन्द्रा र आमाशय पर्ने गर्दछ।

चुरोटले अन्ननलीदेखि मलद्वारसम्मका भागमा क्यान्सरको असर पर्नसक्छ।दशैँका बेला मासु प्रयोग गर्दा उमालेर र सामान्य तरिकाले पकाएरमात्रै खानुपर्ने विज्ञहरुको सुझाव छ। मासु ग्यास वा दाउरामा पोल्दा हाइड्रोकार्बन उत्पन्न हुने हुँदा हाइड्रोकार्बनले पेट, आन्द्रा र छालामा क्यान्सर हुनसक्ने खतरा बढी हुने चिकित्सक बताउँछन्।

मासुमा गुलियो पदार्थ र प्रोटिन बढी मात्रामा हुने हुँदा सिधैँ आगोमा पोल्दा उच्चतापक्रम उत्पन्न भई त्यसले एक्रिल्यामाइड्स उत्पन्न गर्छ जुन क्यान्सर रोग गराउन सहयोगी हुन्छ।

भरतपुर अस्पतालका डा.भोजराज अधिकारी रातो मासु विस्थापित नै गर्नुपर्ने बताउँछन्। हामीले मासु खानैपर्दा ताजा नै खानुपर्ने उनको सुझाव छ। मासु राख्दा कि त भुटेर राखिन्छ, कि त फ्रिजमा राख्ने गरिन्छ। यी दुबै तरिका हानिकारक हुने उनको भनाइ छ।

फ्रिजमा राख्दा कडा सङ्क्रमण फैलिनसक्ने उच्च खतरा हुने जानकारी दिँदै उनी भुटेर राख्दा किटाणुविहीन भए पनि अपच र पेटमा अन्य समस्या उत्पन्न हुनसक्ने खतरा उच्च हुने बताउँछन्।

डा.अधिकारी भन्छन्, “मासु धेरै थुपार्न हुँदैन, बोसो र नूनको मात्रा बढाउनु हुँदैन, मासु राख्नु पर्दा फ्रिजको तापक्रम ख्याल गर्नुपर्छ।” अन्य हल्का खानेकुरा पच्नका लागि १२ देखि १६ घण्टा लाग्दछ भने मासु २४ घण्टासम्म लाग्ने उनको भनाइ छ।

बासी मासु खाँदा ग्याष्ट्रिक हुने र झाडाबान्ता हुनेहुँदा यसमा विशेष ध्यान दिन र पहिलेदेखि नै उच्च रक्तचाप, मधुमेह, कोलेस्ट्रोरलजस्ता समस्या भएका बिरामीले धेरै मासु खान नहुने भएकाले स्वास्थ्यमा विशेष ख्याल गर्न उनको सुझाव छ।

काठमाडौँ, २ कार्तिक -सुतेको समयमा मान्छेले निकाल्ने आवाजलाई घुरेको भनिने गरिन्छ । घुर्ने समस्याबाट अधिकांस व्यक्ति पीडित बनेका छन् । सुतेको समयमा गलाको पछिल्लो भाग थोरै सांघुरो हुन्छ । यस कारण अक्सिजन सांघुरिएको ठाउँमा पुगेपछि कम्पन हुन्छ । र यो कम्पनबाट निक्लिने आवाजलाई नै घुर्ने भनिन्छ । एलर्जी, नाक सुनिनु, मोटो जिब्रो, अधिक धुमपान, मादक पदार्थ तथा नशालु पदार्थको सेवन, रातको समयमा धेरै भोजन गर्नु लगायतका यी घुर्नुको केही कारणहरु हुन्।

सुतेको समयमा मान्छेले निकाल्ने आवाजलाई घुरेको भनिने गरिन्छ । घुर्ने समस्याबाट अधिकांस व्यक्ति पीडित बनेका छन् । सुतेको समयमा गलाको पछिल्लो भाग थोरै सांघुरो हुन्छ । यस कारण अक्सिजन सांघुरिएको ठाउँमा पुगेपछि कम्पन हुन्छ । र यो कम्पनबाट निक्लिने आवाजलाई नै घुर्ने भनिन्छ । एलर्जी, नाक सुनिनु, मोटो जिब्रो, अधिक धुमपान, मादक पदार्थ तथा नशालु पदार्थको सेवन, रातको समयमा धेरै भोजन गर्नु लगायतका यी घुर्नुको केही कारणहरु हुन्।

मनलाई शान्त राख्नुहोस्
घुर्ने समस्या भएका व्यक्तिहरुले रातको समयमा सुत्ने बेलामा मनलाई शान्त र दिमाखबाट बाहिरी कुराहरुलाई हटाउनु आवश्यक छ । सुत्ने बेलामा आफूलाई तनाव मुक्त गराउनु पहिलो शर्त हो।

भरपूर पानी पिउनूस्
शरीरमा पानीको कमी हुँदा पनि घुर्ने समस्या हुन्छ। जब शरीरमा पानीको कमी हुन्छ तब नाकको बाटोमा सुख्खा हुन्छ। यसले गर्दा हावाको गतिलाई श्वास संयन्त्रमा पुग्न समस्या हुने र श्वास लिन पनि कठिन हुने भएकाले घुर्ने समस्या देखिन्छ। यस कारण स्वस्थ रहन र घुर्ने समस्या अन्त्यका लागि दिनभर भरपूर पानी पिउनूस्।

शरीरको तौल कम राख्नुस्
अधिकांस मोटो व्यक्तिहरु घुर्ने समस्याबाट पीडित हुन्छन्। गलाको आसपास बासो युक्त कोशिका जम्मा हुने भएकाले घुर्ने समस्याले सताउने गर्छ। यस कारण घुर्ने समस्या अन्त्य गर्न चाहानु हुन्छ भने आफ्नो शरीरको तौल कम बनाउनुस्।

धुमपानबाट बच्नुहोस्
धुमपान गर्दा घुर्ने समस्या अधिक हुन्छ। धुमपानले वायुमार्गको झिल्लीमा असर पुर्याउने गर्छ। यसले नाक र गलामा हावा जानबाट रोक्छ। यस कारण घुर्ने समस्याबाट मुक्त हुन चाहानु हुन्छ भने धुमपान त्याग्नुस्।

निन्द्रा लाग्ने औषधि सेवन नगर्नुस्
निन्द्रा लाग्ने औषधिले मांसपेशीमा नकारात्मक असर पार्छ । सुत्नका लागि मादक पदार्थ, निन्द्रा लाग्ने औषधि या अन्य कुनै औषधिको प्रयोग नगर्नुस् । किन की यसले घुर्ने समस्या निम्त्याउँछ।

सुत्ने समय
घुर्ने समस्या हटाउनका लागि नियमित रुपमा एकै समयमा सुत्नु आवश्यक छ । सुत्ने समयमा आफ्नो शरीरलाई पूर्ण आराम दिनुस्। तथा सो समयमा ध्यान दिनूस् की कुनै पनि अंगमा जोड नपरोस्।

व्यायाम गर्ने
जसरी शरीरको व्यायाम गर्दा सारा मांसपेशी बलियो हुन्छ । त्यस्तै घुर्ने समस्या अन्त्यका लागि पनि गलाको मांसपेशीको व्यायाम आवश्यक छ।

कम मात्रमा नुनको सेवन
धेरै नुनको सेवनले शरीरमा यस्तो तरल पदार्थको निर्माण गर्छ की जसले नाकको प्वालमा बाधा उत्पन्न गर्छ । यस कारण घुर्ने समस्या निम्तिन्छ। नुनको सेवन कम गरेर गला भित्र सुनिने समस्यालाई न्युन गर्न सहयोग पुग्छ। र यसले घुर्ने समस्या पनि अन्त्य हुन्छ।

थोरै अग्लो सिरानीको प्रयोग गर्नुस्
यदी तपाईं घुर्ने समस्याबाट पीडित हुनुहुन्छ भने सुत्ने बेलामा सिरानी थोरै अग्लो पारेर सुत्नु आवश्यक छ। यसो गर्दा घुर्ने समस्याबाट बच्न सकिन्छ।एजेन्सी

काठमाडौं, असोज ३१ – टाउको फ्राइ

सामग्री-खसीको टाउको २ सय ग्राम, जिरा आधा चम्चा, अदुवाको पेस्ट आधा चम्चा, लसुनको पेस्ट आधा चम्चा, बेसार आधा चम्चा, जिराको धूलो आधा चम्चा, धूलो खुर्सानी आधा चम्चा, भेंडेखुर्सानी एक टुक्रा काटेको, प्याज काटेको, गोलभेंडा काटेको, हरियो धनियाँ काटेको एक चम्चा, तोरीको तेल ४ चम्चा, नुन स्वादअनुसार, बाजेको मिट मसला आधा चम्चा ।

विधि-पहिले टाउकोलाई सफा गरेर उसिन्ने र साना–साना टुक्रा बनाउने । एउटा भाँडामा तोरीको तेल तताएर जिरा, खुर्सानी फुराई अदुवा, लसुन फ्राइ गर्ने अनि सम्पूर्ण सामग्री हालेर भुट्ने । स्वादअनुसार नुन र खुर्सानी हालेर माथिबाट धनियाँ छर्किने ।

प्यान ग्रिल अस्ट्रिच

सामग्री-बोनलेस अस्ट्रिचको मासु सय ग्राम, नुन स्वादअनुसार, कागतीको रस आधा चम्चा, रोजमेरी पेस्ट आधा चम्चा, चिकेन स्टक ३० मिलिलिटर, बटर १ चम्चा, मैदा १ चम्चा, सोया सस २० मिलिलिटर, लसुन १० ग्राम तथा गोलभेंडा र चुकन्दर एक–एकवटा।

विधि-अस्ट्रिचलाई एक इन्चको स्लाइस गरी काट्ने । फ्राइ प्यान तताएर तेल हाल्ने । अस्ट्रिचलाई साल्ट पेपर, रोजमेरी पेस्ट तथा कागतीको रसका साथ दुवैतिर राम्रोसँग पल्टाइ–पल्टाइ पकाउने ।

ससका लागि स् एउटा प्यानमा तेल वा बटर तताई स्लाइस लसुन हालेर हल्का भुट्ने । त्यसमा चिकेन स्टक, नुन, पेपर, कागतीको रस, सोया सस तथा नुन हाल्ने । मैदा हाली हल्का चलाइरहने । सस केही बाक्लो भएपछि ग्रिल अस्ट्रिच माथिबाट राखिदिने । यसलाई इच्छानुसार गोलभेंडा, चुकन्दर, धनियाँ आदिले सजाएर सर्भ गर्ने ।

भुटन साँधेको

सामग्री-भुटन २ सय ग्राम, भुटेको जिराको धूलो आधा चम्चा, अदुवा र लसुनको पेस्ट आधा चम्चा, कागतीको रस १० मिलिलिटर, हरियो धनियाँ काटेको एक चम्चा, चाट मसला ५ ग्राम, तोरीको तेल १० मिलिलिटर, खुर्सानीको धूलो, नुन स्वादअनुसार, बेसार ५ ग्राम ।

विधि-मासुलाई सफा गरेर उसिन्ने । चिस्याएर सम्पूर्ण मरमसला हाली मोल्ने । तोरीको तेलमा मेथी र बेसार फुराई भुटनलाई झान्ने ।

मस्टर्ड क्यास्विनट ग्रेभी फिस

सामग्री-माछा (काँडा नभएको बुहारी माछा) १ केजी, सस्र्युंको पेस्ट ५० ग्राम, प्याजको पेस्ट २५ ग्राम, लसुनको पेस्ट २५ ग्राम, जिराको पेस्ट १० ग्राम, गोलभेंडाको पेस्ट १ सय ग्राम, काजुको पेस्ट २५ ग्राम, बेसार आधा चम्चा, खुर्सानी र नुन स्वादअनुसार, जिराका दाना, सस्र्युं, सुकेको खुर्सानी र तेजपत्ता जम्मा ५ ग्राम ।

विधि-माछालाई सफा गरेर थोरै नुन–बेसारका साथ मोलेर केही बेर फ्रिजमा राख्ने । कराही वा तावामा तेल तताई माछालाई राम्रोसँग पाक्ने गरी ग्रिल गर्ने ।

सस बनाउने विधि-कराहीमा तेल तताई जिरा, सस्र्युं, सुकेको खुर्सानी, तेजपत्ता फुराउने । लसुनको पेस्ट, प्याजको पेस्ट तथा जिराको पेस्ट हालेर भुट्ने । त्यसलाई सस्र्युंको पेस्टका साथ केही बेर पकाउने । गोलभेंडाको पेस्ट हालेर फेरि पकाएपछि काजुको पेस्ट पनि हाल्ने । ग्रेभीबाट तेल निस्कन थालेपछि इच्छाअनुसार पानी हालेर लेदो बनाउने र ग्रिल माछा हाली केही बेर पकाउने । यसरी तयार मस्टर्ड क्यास्विनट ग्रेभी फिसमा केही थोपा कागतीको रस मिसाउने ।

ह्याकुल्ला डामेको

सामग्री-खसीको ह्याकुल्ला २ सय ग्राम, नुन स्वादअनुसार, तोरीको तेल २० मिलिलिटर, टिम्मुरको धूलो २ ग्राम, खुर्सानीको धूलो स्वादअनुसार ।

विधि-खसीको ह्याकुल्लालाई सफा गरी उसिन्ने र स्लाइस गरी काट्ने । प्यानमा तोरीको तेल तताएर काटेको ह्याकुल्लालाई डाम्ने । नुन, टिम्मुर तथा खुर्सानीको धूलो हालेर केही बेर पकाएपछि तात्तातो सर्भ गर्ने ।

मटन बोटी कबाब

सामग्री-मटनको करङको भाग २ सय ग्राम, बेसार १ चम्चा, धनियाँको धूलो १ चम्चा, खुर्सानीको धूलो १ चम्चा, नुन स्वादअनुसार, गरम मसला १ चम्चा, दही २ चम्चा, जिरा धूलो आधा चम्चा, तेल २ चम्चा, अदुवा र लसुनको पेस्ट १ चम्चा ।

विधि-माथिका सबै सामग्री मासुमा हालेर मोल्ने । यसलाई २ घन्टाजति फ्रिजमा राखी झिरमा उनेर १० मिनेटसम्म पल्टाइ–पल्टाइ पोलेपछि मटन बोटी कबाब तयार हुन्छ ।

टाउको साँधेको

सामग्री-खसीको टाउको २ सय ग्राम, गाजर १० ग्राम, केराउ १० ग्राम, प्याज १० ग्राम, हरियो लसुन १० ग्राम, भुटेको जिराको धूलो १० ग्राम, टिम्मुरको धूलो २ पिन्च, खुर्सानीको धूलो ५ ग्राम, अदुवा र लसुनको पेस्ट १० ग्राम, चाट मसला ५ ग्राम, हरियो खुर्सानी ५ ग्राम, गोलभेंडा काटेको १० ग्राम, नुन तथा कागतीको रस स्वादअनुसार ।

विधि-खसीको टाउकोलाई राम्रोसँग सफा गरेर उसिन्ने । पाकेपछि चिस्याएर सम्पूर्ण सामग्री हाली मोल्ने अनि तोरीको तेल तताई मेथी र बेसारले झान्ने।

चिकेन डामेको

सामग्री-बोनलेस चिकेन २ सय ग्राम, मैदा ५ ग्राम, अण्डाको सेतो भाग एउटा, अदुवा र लसुनको पेस्ट ५ ग्राम, तेल ५ मिलिलिटर, बटर १ चम्चा, नुन स्वादअनुसार, ब्वाइल भेज ९गाजर, सिमी, काउली र अन्य सिजनल भेज० १ सय ग्राम ।

विधि-मैदा र अण्डाको सेतो भाग, अदुवा–लसुनको पेस्ट र नुनको लेप बनाउने र त्यसलाई बोनलेस चिकेनसँग मोल्ने, एउटा सानो फ्राइ प्यानमा १ चम्चा बटर हाली तताउने र त्यसमा चिकेन राख्ने । २ मिनेटजति पकाई एकपटक उल्टाएर पकाउने । गोल्डेन ब्राउन कलर भएपछि निकालेर सिजनल भेज तथा आफूलाई मनपर्ने अचारसँग खाने ।

मटन सेकुवा

सामग्री-मटन १ केजी, जिराको धूलो १० ग्राम, धनियाँ पाउडर १० ग्राम, खुर्सानीको धूलो १० ग्राम, बेसार १ चम्चा, गरम मसला १० ग्राम, अदुवा र लसुनको पेस्ट ४० ग्राम, कागतीको रस १० मिलिलिटर, तोरीको तेल २० मिलिलिटर, दही १० ग्राम, नुन स्वादअनुसार ।

विधि-एउटा भाँडामा सबै सामग्रीका साथ मटनको पिस हालेर मोल्ने । ४ घन्टाजति फ्रिजमा राखेपछि आफूसँग उपलब्ध झिरमा उनेर, ग्रिल गरेर, कोइलाको आगोमा पोलेर, फ्राइ गरेर वा ओवनमा पकाएर सेकुवा तयार गर्न सकिन्छ ।एजेन्सी